Edytorial

Skarby historii
Ks. Paweł Rozpiątkowski

W ostatnich latach obserwuje się wzrost zainteresowania historią. Nie jest oczywiście tak, że interesują się nią wszyscy, ale rośnie liczba osób, które interesują się historią w sposób wyjątkowy, a także tylko okazjonalny – w każdym razie nie jest ona dla nich obojętna.

Puls historii

Polskie toposy
Grzegorz Gadacz

Kościół i jego przedstawiciele byli bohaterami wielu legend i mitów, także w Polsce. Również tych najważniejszych, dotyczących początków panujących dynastii i państw.

Puls historii

Prześladowania wzmacniają polski Kościół
Artur Stelmasiak

Historia uczy nas, że walka z Kościołem oznacza także walkę z polskością, a walka z polskością zawsze kończy się walką z Kościołem – mówi prof. Paweł Skibiński, historyk z Uniwersytetu Warszawskiego.

Bóg i historia

Maryja wśród Azteków
Grzegorz Kaczorowski

Matka Boża z Guadalupe jest ponadczasowym fenomenem. Czy jednak znamy treść objawień, które przyczyniły się do chrystianizacji całego kontynentu? Co łączy Dziewicę z Meksyku z Polską?

Święte pisanie

Ważniejsze od broni jest serce do walki
Katarzyna Cinzio

W czasie wojny liczą się oręż, uzbrojenie, dobrze wyszkolonaarmia, doświadczeni dowódcy i zabiegi dyplomatyczne – ale od zarania dziejów wiedziano też, że wojny, które przynoszą głównie zniszczenia, śmierć i cierpienie, wymagają nade wszystko hartu ducha.

Antoni – święty całego świata
Dr Agnieszka Dziarmaga

Antoni Padewski jest znany – najbardziej – jako patron osób i rzeczy zaginionych. Ale to zaledwie ułamek jego możliwości.

Rozmowa

Wiara i sztuka

Czy kultura wypowiedziała wojnę wierze? Jak sztuka wpływała na przekaz wiary? Czy dziś potrzebujemy sztuki, by przekazywać Ewangelię? Ksiądz prof. Witold Kawecki ujawnia sekretne związki wiary z kulturą.

Historia idei

Celibat duchownych
Ks. dr Mariusz Bakalarz

Co pewien czas odżywają w Kościele (lub też i poza nim) dyskusje o celibacie. Podnosi się opinie, że powinien być zniesiony jako sprzeczny z pewnym porządkiem naturalnym lub nawet z Biblią. Polemiki na ten temat toczą się jednak już niemal od początku istnienia Kościoła, a dyscyplina dotycząca celibatu miała w historii różne formy i interpretacje.

Kościół i Naród

Augustianie w Polsce
Michał Garus

Często jednym tchem nie wymienia się ich obok o wiele bardziej znanych benedyktynów, dominikanów czy franciszkanów. Świat zainteresował się nimi, bo z tego zakonu pochodzi Robert Francis Prevost – papież Leon XIV.

Nowe oblicze polskiego Kościoła
Ks. dr Jacek Kapuściński

W 1925 r. miała miejsce reorganizacja Kościoła katolickiego w Polsce. Była to największa zmiana w strukturze polskiego Kościoła od czasu jego ponownego ukształtowania po rozbiorach.

Misja abp. Antoniego Baraniaka
Czesław Ryszka

Mówi się powszechnie, że nie byłoby na Stolicy Piotrowej Jana Pawła II, gdyby nie było prymasa Stefana Wyszyńskiego. Mało kto wie, że być może nie byłoby także prymasa Wyszyńskiego, gdyby nie kard. August Hlond i jego sekretarz ks. Antoni Baraniak.

Tajemnice historii

Krótka historia zwołania Vaticanum II
Ks. prof. Janusz Królikowski

Jeśli chcemy z historycznego punktu widzenia spojrzeć na genezę II Soboru Watykańskiego oraz badać reakcje, jakie jego ogłoszenie wywołało, musimy nieuchronnie sięgnąć do I Soboru Watykańskiego, który dobiegał końca w bardzo dramatycznych okolicznościach.

Tumult gdański, czyli w geopolitycznej pułapce
Marian Florek

Mija właśnie 500 lat od buntu gdańszczan, który wpisał się w szerszą geopolityczną rozgrywkę o panowanie nad Bałtykiem i bezpieczeństwo Rzeczypospolitej.

Historia sztuki

Fryderyk Chopin – ateista czy człowiek wiary?
Dr Danuta Piekarz

Wśród osób zainteresowanych życiem Chopina dość popularne jest przekonanie, że stracił on wiarę przekazaną przez rodziców. Czy na pewno?

Esej

Wiara, polityka i racja stanu
Prof. Agnieszka Januszek-Sieradzka

Jagiellonowie – od Władysława Jagiełły do Zygmunta Augusta – byli pobożni, wspierali rozwój Kościoła i jego instytucji. Ich relacje z Kościołem – Stolicą Apostolską i polskim episkopatem – jako władców rozległego i zróżnicowanego królestwa były jednak bardziej skomplikowane.

Objawienia i dzieje

Po co nam apokryfy?
Ks. dr Krzysztof Kowalik

Nie brakuje osób, dla których apokryfy mają charakter pism tajemniczych, zawierających prawdę o życiu Jezusa, a Kościół stara się je ukryć. Co tak naprawdę zawierają te tajemnicze pisma?

Historia ludów biblijnych
Ks. dr Mariusz Woźniak

Bliski Wschód obecnie targany jest nieustannymi konfliktami. Często jednak mamy wrażenie, że bliscy sobie mieszkańcy tamtych terenów z jakichś tylko sobie znanych powodów nie mogą dojść do trwałego pokoju. Biblia faktycznie wskazuje na wspólne pochodzenie tych ludów.

Dramaty w dziejach

Mit „oddolnej” reformacji
Prof. Grzegorz Kucharczyk

Wokół reformacji protestanckiej narosło wiele stereotypowych opinii, które w zdecydowanej większości przypadków służą zaakcentowaniu jej pozytywów.

Kalendarium

Historie jasnogórskie

Więźniowie Jasnej Góry
Ireneusz Korpyś

Klasztor Paulinów w Częstochowie na przestrzeni wieków pełnił nie tylko funkcje kultowe. Był miejscem politycznych spotkań, twierdzą, domem weselnym, a nawet więzieniem.

Wiara i nauka

Spallanzani w kosmosie
Radosław Patlewicz

Historia zna wielu badaczy, którzy swoimi odkryciami zrewolucjonizowali świat. Niewielu jest jednak takich, którzy tego typu odkrycia mają na koncie w kilku różnych dziedzinach. Jednym z nich jest włoski ksiądz Lazzaro Spallanzani, odkrywca z zakresu fizjologii i bakteriologii.

Boże miejsca

Mała figurka – wielka moc
Margita Kotas

Zaledwie półtora tysiąca mieszkańców, trzy – i to jakie – kościoły, i cała lista doznanych tu za przyczyną Maryi wskrzeszeń, uzdrowień i ratunku od nieszczęść. Położone między Częstochową a Radomskiem Gidle są wsią nietuzinkową.

Z lokalnego dziedzictwa

Męczennicy z niemieckiego obozu Soldau
Andrzej Rutecki

W czasie II wojny światowej Niemcy wybrali trzy miejsca eksterminacji polskich duchownych. Najwięcej z nich zostało zamęczonych w Dachau. W dalszej kolejności był obóz w Auschwitz i najmniej znany obóz Soldau (Działdowo).

W binarowskim niebie
Ks. dr Janusz Sądel

Diecezja rzeszowskacieszy się posiadaniem kilku niezwykle cennych świątyń, gdzie sztuka przenika się z teologią i duchowością, a przebywanie w tych świątyniach prowokuje wręcz do kontemplacji samego Boga i drogi człowieka do Niego. Jedną z takich niezwykłych świątyń jest kościół św. Michała Archanioła w Binarowej.

Prostowanie historii

Krucjaty – mity i fakty
Bogdan Kędziora

Krucjaty to jeden z najbardziej zmitologizowanych wątków historii powszechnej, tzw. ciemnego średniowiecza.

Geohistoria

Promotor pojednania francusko-niemieckiego
Dr Paweł Sieradzki

Zakończenie walk na froncie zachodnim w 1918 r. było jednocześnie rozpoczęciem nowej epoki w dziejach Europy.

Patrystyka

Miał Boga za Ojca i Kościół za Matkę
Ks. Mariusz Frukacz

Wielu chrześcijan pyta dzisiaj o to, co z jednością Kościoła. Podobne pytanie stawiał sobie św. Cyprian, biskup Kartaginy i męczennik.

Historia papiestwa

Pierwszy tego imienia…
Ireneusz Korpyś

Kim tak naprawdę był papież, który jako pierwszy biskup Rzymu przejął tytuł pontifex maximus i którego jako pierwszego wzorem świeckich królów określono mianem „Wielki”?

Rekomendacje kulturalne

Rekomendacje kulturalne

Felieton

Święty Jagiellon – wzór dla sprawujących władzę
Prof. Agnieszka Januszek-Sieradzka

Kult świętych władców stał się istotną innowacją ideologiczną północno-zachodniego, północnego i wschodniego pogranicza Europy, świeżo nawróconych i niedawno powstałych królestw, które do XI wieku stopniowo dołączały do zachodniego chrześcijaństwa.