Bliski Wschód obecnie targany jest nieustannymi konfliktami. Często jednak mamy wrażenie, że bliscy sobie mieszkańcy tamtych terenów z jakichś tylko sobie znanych powodów nie mogą dojść do trwałego pokoju. Biblia faktycznie wskazuje na wspólne pochodzenie tych ludów.
Księga Rodzaju, a za nią tradycje: żydowska, chrześcijańska i muzułmańska, przekazując historię rodziny Noego, ukazują początki wielu ludów biblijnych. Otóż Noe miał trzech synów – Jafeta (por. Rdz 10, 2-5), Chama (por. Rdz 10, 6-20) i Sema (por. Rdz 10, 21-30). Ich potomkowie jako protoplaści wielkich ludów rozproszyli się – każdy poszedł w swoją stronę. Przyjmuje się, że potomkowie Jafeta opanowali tereny Europy i Azji, a wśród nich na uwagę zasługują Ormianie, Medowie, Jonowie (Grecy) i Kimmerowie. Potomkowie Chama osiedlili się w ziemi kananejskiej, Afryce i południowo-zachodniej Azji, a warto tu wspomnieć Filistynów, Kananejczyków, Hetytów, Jebusytów, Amorytów, Kuszytów (Etiopczyków) i Egipcjan (Micraim i Ananim). Potomkowie Sema (Semici) opanowali zaś Bliski Wschód, Półwysep Arabski i Azję, np. Elamici, Asyryjczycy czy Aramejczycy.
Starożytne ludy biblijne
W Biblii występuje wiele ludów, zarówno zamieszkujących ziemię obiecaną (także przed przybyciem Izraelitów), jak i tych, które z nią sąsiadują lub miały kontakt z Izraelem. Trzeba tu wymienić np. Kananejczyków, Moabitów, Edomitów, Ammonitów, Fenicjan, Madianitów, Amalekitów, Amorytów, Aramejczyków, Jebusytów, Chiwwitów, Hetytów, Filistynów i Egipcjan. Biblia opisuje też mieszkańców Mezopotamii, krainy między Eufratem i Tygrysem (hbr. aram naharaim). Najstarszymi znanymi mieszkańcami tych terenów byli Sumerowie. Nie byli oni Semitami i nie stworzyli jednego silnego państwa, a jednym z ważnych miast było Ur Chaldejskie, z którego pochodził Abraham. Gdy na tych terenach zaczęli się osiedlać Semici, miejsce Sumerów zajęli Akadyjczycy. Podbili oni także Elam i północną Syrię, tworząc wielkie mocarstwo. Kolejnym imperium na tych terenach była Asyria ze stolicą w Niniwie. Zdobyła ona Samarię w 722 r. przed Chr. i podbiła Królestwo Izraelskie (północne). Asyrię zaś pokonali Babilończycy w VII wieku przed Chr., którzy później pod wodzą Nabuchodonozora podbili Królestwo Judzkie (południowe), zburzyli Jerozolimę wraz ze świątynią, a Żydów uprowadzili do niewoli (586 r. przed Chr.). Babilończyków natomiast pokonali Persowie, a ich król Cyrus pozwolił Żydom wrócić do ziemi obiecanej i odbudować stolicę i świątynię (538 r. przed Chr.). Samo imperium perskie uległo Aleksandrowi Wielkiemu, który przejął władzę po śmierci Dariusza III (330 r. przed Chr.).
Ludy biblijne dzisiaj
Bliski Wschód historycznie był skrzyżowaniem różnych kultur i języków. Niektóre grupy etniczne były obecne w regionie od tysiącleci, inne przybyły stosunkowo niedawno. Warto więc przyjrzeć się dzisiejszym mieszkańcom tych terenów, zadając pytanie, jacy współcześni mieszkańcy Bliskiego Wschodu – poza Żydami i Arabami – mają biblijne korzenie.
Palestyńczycy
Dzisiejsi Palestyńczycy to potomkowie Arabów zamieszkujących ten obszar od wieków. Obecnie większość z nich mieszka na Zachodnim Brzegu i w Strefie Gazy (Autonomia Palestyńska). Termin „Palestyńczyk” najpierw oznaczał każdego mieszkańca tych terenów, a obecnie wskazuje na przynależność narodową. Sama nazwa pochodzi od starożytnych Filistynów, zamieszkujących niegdyś nadmorski pas Kanaanu (hbr. pelisti – przybysz, wędrowiec). Filistyni najprawdopodobniej zaliczali się do Ludów Morza, jednak po klęsce z Egiptem szybko zasymilowali się z mieszkańcami pochodzenia kananejskiego. Przejęli także ich wierzenia. Nigdy jednak nie stworzyli jednego królestwa, raczej konfederację miast--państw. Od VIII wieku przed Chr. byli pod panowaniem Asyrii, a następnie zostali włączeni do państwa nowobabilońskiego. Biblia wspomina Filistynów jako mieszkańców Kanaanu już w Księdze Jozuego, a Księga Sędziów ukazuje ich jako wrogów Izraelitów (np. historia Samsona). Filistyni zdobyli nawet Arkę Przymierza, którą jednak szybko oddali Izraelitom. Walczyli z nimi król Saul i Dawid oraz kolejni królowie podzielonego Izraela. Współcześni Palestyńczycy nie mają jednak nic wspólnego z tym starożytnym ludem.
Irańczycy
Irańczycy nie są Arabami, choć wyznają islam (szyicki). Są potomkami starożytnych Persów i posługują się własnym językiem (farsi). Nie są także Semitami, są ludem indoeuropejskim. Persowie są wielokrotnie wspominani w Piśmie Świętym, zazwyczaj w kontekście historii Izraela. Według Księgi Daniela, są oni następcami Medów. To oni podbili Babilon, a król Cyrus, nazwany w Biblii „pomazańcem Bożym”, wydał dekret pozwalający Żydom wrócić do swojej ziemi i odbudować Jerozolimę i świątynię (opisują to księgi Ezdrasza i Nehemiasza). O Persach pisze też Księga Estery, której akcja rozgrywa się na dworze króla perskiego Achaswerusa (prawdopodobnie Kserksesa I).
Syryjczycy
Syria jest krajem wieloetnicznym. Obecni jej mieszkańcy to przede wszystkim Arabowie, ale na uwagę zasługują także Asyryjczycy, którzy mają pochodzenie semickie i posługują się językiem aramejskim. Przed arabskim podbojem w VII wieku tereny Syrii zamieszkiwali Aramejczycy, Fenicjanie, Asyryjczycy, ale także Grecy, Rzymianie i Żydzi. Ogromny wpływ na te tereny miały ludy semickie z Arabii i Mezopotamii, chociażby Aramejczycy, Chaldejczycy i Kananejczycy.
Kurdowie
Kurdowie to lud zamieszkujący górskie rejony dzisiejszej Turcji, Iraku, Iranu i Syrii (tzw. Kurdystan). Wywodzą się oni od starożytnych Medów, a więc ludu indoeuropejskiego. To właśnie Medowie wraz z Babilończykami obalili imperium asyryjskie w VII wieku przed Chr. Później jednak ulegli Persom i stali się częścią nowego imperium. Kurdowie zachowali odrębność kulturową, choć podobnie jak Arabowie wyznają islam sunnicki. Mają także własny język, który należy do języków irańskich. Dzisiaj nie stanowią już jednolitej grupy etnicznej. Choć ich korzenie sięgają starożytnych Medów, to ich dzisiejsza tożsamość jest efektem wielowiekowej mieszanki kulturowej i historycznej.
