Nazaret. Czy dziś współczesne miasto położone pośród galilejskich wzgórz może ukazać miasto z czasów Jezusa i życie jego mieszkańców? Czy coś nim pozostało, skoro było niewielkie i mało znaczące, jak o nim mówiono (J 1, 45-46)?
Zacznijmy od Bazyliki Zwiastowania. Tu znajduje się grota zwana Grotą Zwiastowania. Chroniono ją, wznosząc kolejne kościoły. Najstarszy z nich wiąże się ze wspólnotą judeochrześcijańską. Jego śladem są pozostałości basenu chrzcielnego. Z czasów przedbizantyjskich pochodzi też mozaikowa posadzka, na której przedstawiono koronę chwały ze wstęgami oraz krzyżem monodramatycznym, czyli znakiem złożonym z dwóch greckich liter tau oraz ro nawiązującym do krzyża Chrystusa. Ma ona napis: „Dar diakona Konona z Jerozolimy”. Może to być nawiązanie do męczennika, urodzonego w Nazarecie, a zabitego ok. 250 r., za rządów Trajana Decjusza w Pamfilii. Tradycja mówi, że należał on do rodziny Chrystusa. Jemu dedykowana była niewielka grota obok Groty Zwiastowania. Tym samym pamięć chrześcijan wskazywałaby na identyfikację miejsca.
O tym, że zasadniczą grotę w świątyni łączono z osobą Maryi, świadczy graffiti z grecką inwokacją Zdrowaś Maryjo. Jej porównanie z innymi domostwami z I wieku wskazuje, że stanowiła dolną i tylną część właściwego domu. W ścianie groty widać przejście prowadzące do innej groty, poza świątynią. W jej ścianie widać otwór, który mógł pełnić rolę pieca. Franciszkanie nazywają to miejsce potocznie „kuchnią Maryi”. Podczas prac archeologicznych prowadzonych w okolicy tej groty natrafiono na pozostałości ceramiki, szkła, lampek oliwnych oraz monet – ślady codziennego życia.
Przez długi czas widoczna była jedynie Grota Zwiastowania. Wraz z podjęciem prac budowlanych nad współczesną bazyliką odsłonięto przylegający do groty teren i przeprowadzono badania archeologiczne. Tak wydobyto spod ziemi inne groty oraz znaleziono fundamenty domów mieszkalnych i pozostałości prasy oliwnej. W podłogach grot odkryto otwory prowadzące do silosów, używanych na potrzeby domowego gospodarstwa. W ścianach niektórych grot widać otwory służące do wiązania zwierząt. Wszystko to stanowi fragment osiedla z czasów Jezusa, na którego południowym krańcu znajdują się Grota Zwiastowania i zbudowana nad nią bazylika.
Pełna treść tego artykułu
w wersji drukowanej (zamów telefonicznie 34 369 43 51 lub mailowo kolportaz@niedziela.pl)
lub zamów e-wydanie.
