Historie jasnogórskie

Paulińska mapa Polski

Karolina Ulman-Kalinowska
Redaktor, autorka licznych publikacji o duchowości paulińskiej

Odkąd książę Władysław Opolczyk w 1382 r. ufundował klasztor pauliński przy istniejącej już świątyni Najświętszej Panny Maryi na górze Starej Częstochowy – późniejszej Jasnej Górze – charyzmat tego miejsca niemal od razu zaczął promieniować na cały kraj.

Myśl o sprowadzeniu do Polski Zakonu Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika podjęli zwolennicy węgierskiej dynastii Andegawenów. Fundacja najsłynniejszego ośrodka kultu na ziemiach polskich dokonała się zaledwie kilka tygodni przed śmiercią wspólnego króla Polski, Węgier i Chorwacji Ludwika, przy udziale ulubionego medyka królewskiego – ówczesnego biskupa krakowskiego Jana Radlicy. Dalszy rozwój zakonu na ziemiach polskich splótł się z kultem ikony Hodegetrii, najprawdopodobniej przywiezionej do nas z Węgier przez Jadwigę, koronowaną w 1384 r. na króla Polski. Choć mówi się o różnych pochodzeniach ikony, to najnowsze badania wskazują, że to właśnie ten wizerunek książę Władysław ofiarował klasztorowi. Od tamtej pory Oblicze Maryi Jasnogórskiej opromienia cały kraj, a Jej dłoń wskazuje Polakom na Chrystusa. Za sprawą mnichów w białych habitach ciemnolica Madonna zawędrowała w niemal każdy zakątek Polski, Europy i świata, wytyczając swoisty szlak duchowości paulińskiej.

Na straży polskiego języka i kultury

Najpierw powstały klasztory w Głogowie w 1388 r. i Wieluniu w 1394 r., co przypadło na wspólne rządy Jadwigi, i jej koronowanego małżonka – Jagiełły. Następne fundacje: Wieruszów w 1401 r. i Beszowa w 1421 r. powstały już za samodzielnych rządów Jagiełły. Dalej były klasztory w Brdowie i Pińczowie, oba w 1436 r., za panowania kolejnego wspólnego władcy Polski i Węgier – Władysława Warneńczyka. Okoliczności panujące w XV wieku w Kościele polskim sprawiły, że paulini właśnie tu osiągnęli pełny rozwój charyzmatu, realizując apostolską Regułę św. Augustyna, którą nadał im już w XIII stuleciu ich założyciel – bł. Euzebiusz z Ostrzyhomia. Począwszy od wspomnianej fundacji w Beszowej, paulini zaczęli głosić kazania w języku polskim, prowadzić parafie i sprawować liturgię z udziałem wiernych.

Pełna treść tego artykułu w wersji drukowanej (zamów telefonicznie 34 369 43 51 lub mailowo kolportaz@niedziela.pl)
lub zamów e-wydanie.

Niedziela. Magazyn 14/2026

Dystrybucja

W wersji drukowanej
15 zł

koszt przesyłki zwykłej: 7 zł
koszt przesyłki za pobraniem: 15 zł

W parafiach
Telefonicznie: 34 369 43 51
Mailowo: kolportaz@niedziela.pl

Zamów prenumeratę

W wersji elektronicznej
12 zł

Zamów e-wydanie

Archiwum