Z lokalnego dziedzictwa

Miasto prymasa

Ks. dr Paweł Gabara
Duszpasterz, wykładowca, publicysta

Pięćset lat temu na posadzce łaskiej kolegiaty wysypano proch, nadając mu kształt krzyża, na którym prymas Jan Łaski napisał alfabet łaciński i grecki, zaznaczając, że te kultury oraz to wszystko, co one ze sobą przyniosły, dopełniło się w znaku krzyża i w chrześcijaństwie – powiedział kard. Grzegorz Ryś.

Źródła archeologiczne wskazują, że dzieje Łasku sięgają czasów początku państwowości polskiej. Zdaniem naukowców, pierwsza osada powstała w dolinie rzeki Grabi na Wysoczyźnie Łaskiej już w XI wieku, kiedy nastąpił urbanistyczny rozwój traktów handlowych. Świadczą o tym do dziś m.in. nazwy wychodzących z miasta ulic oraz tzw. łaski skarb, który stanowi ok. 2 tys. monet z X i XI wieku, odkryty na rubieżach miasta w kierunku Pabianic. Położenie osady wskazuje, że tutejsza ziemia sprzyjała rozwojowi rolnictwa, ogrodnictwa oraz rzemiosła. Najstarsze spisane wzmianki o Łasku pochodzą z 1356 r. i dotyczą fundacji świątyni, choć parafia była erygowana wcześniej przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Jarosława Bogorię Skotnickiego. Do obecnych czasów nie wiadomo, kto był pierwszym właścicielem wsi, wiadomo natomiast, że w XIV wieku została ona nabyta przez rycerski ród Krowickich herbu Korab. Pierwszym znanym właścicielem był Michał z Krowicy k. Opatówka, który przekazał miejscowość swojemu synowi Wojciechowi, kasztelanowi lędzkiemu i protoplaście łaskiej gałęzi rodziny Krowickich. W latach późniejszych wieś przeszła w ręce Jana Krowickiego, chorążego sieradzkiego, który postanowił podnieść znaczenie miejscowości i starał się o uzyskanie dla Łasku praw miejskich. Jednakże dopiero jego wnuk – również Jan – za udział i zasługi Korabitów w wojnie z Krzyżakami otrzymał w 1422 r. od króla Władysława Jagiełły akt lokacyjny, na mocy którego Łask stał się miastem na prawie średzkim.

„Legat urodzony”

Pełna treść tego artykułu w wersji drukowanej
lub w e-wydaniu.

Niedziela. Magazyn 8/2025

Dystrybucja

W parafiach

W wersji elektronicznej

Zamów e-wydanie

Archiwum