Kalwaria Zebrzydowska powstała w XVII wieku z inicjatywy Mikołaja Zebrzydowskiego – jako przestrzenno--plenerowa „makieta” Jerozolimy z czasów Chrystusa. Pierwsza na ziemiach polskich Kalwaria była założeniem pionierskim, prawdziwie monumentalnym i sięgającym wyżyn artystycznych swego gatunku. Dzięki temu szybko zyskała rozgłos, stając się wzorem dla wielu późniejszych Kalwarii na naszych ziemiach.
O nieprzecenionej wartości pielgrzymkowego założenia decyduje najpierw świadome przywołanie wielkiego tematu ziemskiej ojczyzny Jezusa, a szczególnie świętego miasta Jeruzalem, które – jako proscenium drogi krzyżowej Jezusa – zawsze było bliskie sercu każdego chrześcijanina. Fundatorem sanktuarium kierowała potrzeba znalezienia scenerii o walorach możliwie zbliżonych do topografii Ziemi Świętej, by podobieństwo fizyczne przyniosło identyczne oddziaływanie łaski. Legenda założycielska Kalwarii przechowała pamięć trzech płonących krzyży, które zobaczył Mikołaj Zebrzydowski z okien zamku Lanckorońskiego. Znak ten przyjął jako cud potwierdzający trafność wyboru miejsca fundacji, a także akt oczyszczenia okolicy, niegdyś skażonej aktywnością groźnych rozbójników z Barwałdu.
Dzięki nadprzyrodzonej interwencji naturalny urok podkrakowskich wzgórz mógł przyjąć architektoniczno-artystyczne piękno imitacji Jerozolimy, z wydzielonymi dzielnicami, atrapami miejskich bram, ważnymi budowlami publicznymi, obszernymi placami oraz drogami zapewniającymi komunikację. Nową rzeczywistość sakralizowanego terytorium wyraziły zastępcze nazwy, nadane zgodnie z topografią jerozolimską, ale w rodzimej sarmackiej redakcji, zaczerpniętej z Biblii Jakuba Wujka.
Pełna treść tego artykułu
w wersji drukowanej (zamów telefonicznie 34 369 43 51 lub mailowo kolportaz@niedziela.pl)
lub zamów e-wydanie.
